Tin tức nổi bật

Luật sư bào chữa vụ án trộm cắp tài sản ở Hà Nội

05/08/2019

Luật sư Nguyễn Minh Long, Nguyễn Trung Tiệp - Thuộc Công ty Luật Dragon - Đoàn luật sư Hà Nội. Được sự chấp thuận của các cơ quan tiến hành tố tụng và đơn mời luật sư của bị cáo. Chúng Tôi có mặt trong phiên tòa hôm nay với tư cách là người bào chữa cho bị cáo Lê Đình Quân, Lê Đình Thịnh bị VKSND huyện Gia Lâm truy tố về tội danh “Trộm cắp tài sản” theo Điều 138 BLHS.
Qua trao đổi làm việc với bị cáo, nghiên cứu hồ sơ vụ án và phần thẩm vấn, xét hỏi công khai tại phiên tòa sơ thẩm hôm nay. Chúng tôi xin trình bày bản luận cứ bào chữa với những nội dung, quan điểm pháp lý như sau:
  1. VỀ NỘI DUNG VỤ ÁN
Thứ nhất, Về nguyên nhân, hoàn cảnh phạm tội
Biên bản hỏi cung bị can ngày 17/10/2016 – BL 50 Quân khai:
“Tôi trộm xe để trả nợ cho gia đình, nếu gia đình không nợ Ngân hàng, tôi đã không có ý định trộm cắp”
Biên bản ghi lời khai ngày 8/9/16 – BL 82 Thịnh khai rằng:
“Tôi biết gia đình tôi vay nợ Ngân hàng đến hạn phải trả. Anh Quân do lo trả nợ nần không được  nên đã nghĩ ra cách trộm cắp tài sản. Vì lý do đó nên tôi tham gia cùng anh Quân trộm cắp tài sản”.
Lời khai này của hai bị cáo phù hợp với nhau. Tại Biên bản ghi lời khai ngày 3/10/2016 – BL số 156 chị Lê Thị Hiệp là chị gái của Quân và Thịnh cho biết:
“Trước đây, Quân có làm hồ sơ vay Ngân Hàng 300 triệu đồng để mu axe tải kinh doanh vận chuyển ở Lào Cai. Do không biết tính toán mua phải xe tải cũ hay hỏng hóc nên bị thua lỗ phải bán xe đi trả nợ. Hiện còn nợ Ngân hàng chưa có khả năng trả nốt nên em Quân nghĩ quẩn tìm cách trộm cắp xe tải để trả nợ”
Như vậy, xuất phát từ điều kiện kinh tế và hoàn cảnh gia đình khó khăn, lo phải trả nợ vay Ngân hàng nên Lê Đình Quân mới nẩy sinh ý định trộm cắp. Còn về bản chất như chị Hiệp nói: “Quân không phải là người nghiện ngập, chơi bời gì cả, chỉ chịu khó lao động kiếm tiền cho gia đình”.
Người bi hại trong vụ án này là anh Nguyễn Viết Bính trong biên bản ghi lời khai ngày 3/10/2016, cũng nhận định cho rằng: “Tôi thấy hoàn cảnh Quân và Thịnh do hoàn cảnh túng quá làm liều chứ không phải bản chất lưu manh trộm cắp chuyên nghiệp”. Chúng tôi cho rằng đây là sự đánh giá, nhìn nhận khách quan của các đương sự trong vụ án về nguyên nhân, hoàn cảnh phạm tội của bị cáo rất cần sự thông cảm của mọi người. Bởi vậy, luật sư đề nghị HĐXX xem xét yếu tố này để xem xét giảm nhẹ TNHS cho hai bị cáo.
Thứ 2, Về hành vị phạm tội.
Một là: Có sự mâu thuẫn trong việc nơi cắt đề can
Theo kết luận điều tra số 150/KLĐT ngày 20/10/2016 –BL số 197 có nội dung như sau: “Ngày 22/7/2016, Quân rủ em trai là Thịnh đi đến khu vực Quốc lộ 5 cắt đề can biển số xe 89C-09264. Sau đó đem về nhà chị ruột là Lê Thị Hiệp ở tổ 8 phường Phúc Lợi, Long Biên cất giấu”.
Bản cáo trạng số 144/CT – VKS- KSĐT ngày 14/11/2016-BL số 210 nêu:
“Thịnh và Quân cắt đề can theo số 89C-09264 giá 30.000 đồng ở Ngã 4 khu vực thị trấn Trâu Quỳ, Gia Lâm vào ngày 22/4/2016”.
Như vậy, có sự mâu thuẫn nhau về địa điểm nơi Quân và Thịnh cắt đề can giữa cơ quan điều tra với VKS. Hai cơ quan này chưa làm rõ được hành vi ai là người trực tiếp cắt đề can.
Hai là: Có sự mâu thuẫn về lời khai nơi tháo và vứt biển số xe ô tô
Bản tự khai ngày 25/7/2016-BL 36 Quân khai:
“Đến trung tâm Thịnh mại wincom, trong lúc chờ Thịnh đến tôi lấy bao tải chứa biển số xe và cà lê tháo biển số xe 99C- 03087 ra rồi lắp biển số xe 89C – 09264 vào đồng thời vứt biển số 99 xuống vệ đường”.
Bản tự khai ngày 24/7/2016 – BL 70 Thịnh khai là: “Tôi có nhiệm vụ dán đề can và anh tôi thay biển số xe. Sau đó chúng tôi vứt biển cũ gần bờ mương nước”.
Với những dẫn chứng trên cho thấy nơi tháo, vứt biển số xe các cơ quan tố tụng cũng chưa làm rõ được địa điểm cụ thể qua lời khai còn có sự khác nhau và mâu thuẫn giữa hai bị cáo.
Thứ 3, Về ý thức chủ quan của các bị cáo.
Theo lời khai của các bị cáo thể hiện trong hồ sơ vụ án cho thấy hai bị cáo chỉ có ý thức và động cơ là lấy chiếc xe tải, hoàn toàn không biết việc trên xe có các tài sản khác. Đến khi sự việc không thành do lái xe chạy quá tốc độ và bị tổ công tác của công an giao thông truy đuổi, Quân lo sợ bỏ chạy để lại xe. Khi Cơ quan công an thu giữ xe lập biên bản kiểm tra phương tiện và biên bản trao tài sản ngày 23/72016 (BL 90, 91) cho người bị hại thì hai anh em Quân và Thịnh bị bắt mới bíết trong xe của anh Bính có các bao tải hành, tỏi, hành tây, khoai tây.. trong xe. Như vậy, khi đánh giá về mặt nhận thức, ý trí của các bị cáo có thể nhận thấy Quân, Thịnh chỉ có chủ ý và mục đích chiếm đoạt chiếc xe. Hơn nữa, số tài sản có trên xe chưa tiêu thụ được và hai bị cáo chưa được hưởng lợi. Do đó, nó nằm ngoài ý thức chủ quan của Quân, Thịnh. Không thể quy kết số tài sản là hành tỏi, khoai tây…trên xe vào mục đích chiếm đoạt của hai thân chủ chúng tôi.
Thứ 4, Về đồng phạm
Tại phiên tòa, khi HĐXX, đại diện VKS và luật sư tiến hành thẩm phấn, Thịnh khai không có sự bàn bạc, trao đổi với Quân, khi Quân bảo đi cắt hộ đề can lại không nói rõ để làm gì nên Thịnh không biết ý đồ của anh trai. Thịnh ngồi uống nước quán bà Nguyễn Thị Vườn không phải mục đích là để theo dõi, cảnh giới người bị hại là anh Nguyễn Viết Bính để trông trừng cho Quân trộm xe. Thịnh cũng không tham gia dán đề can vào hai thành xe và đuôi xe như Cáo trạng nêu. Vì vậy, không đủ căn buộc tội Thịnh là đồng phạm trong vụ án này. Bởi thế, luật sư đề nghị HĐXX xem xét lời khai của Thịnh tại Tòa làm cơ sở đánh giá tính chất, mức độ hành vi và mặt chủ quan của Thịnh. Không coi lời khai trước của Thịnh tại Cơ quan điều tra làm bằng chứng buộc tội.
Thứ 5, Về và các tình tiết giảm nhẹ
BL số 100, anh Nguyễn Viết Bính là người bị hại trong vụ án cho biết:
“Gia đình Quân và Thịnh đã tự nguyện khắc phục cho tôi số tiền là 10.700.000 VND. Do gia đình các bị cáo có thiện chí nên tôi tự nguyện làm đơn và hôm nay đến cơ quan Công an xin đề nghị giảm nhẹ TNHS cho Quân và Thịnh”.
Lời khai này phù hợp với lời khai của chị Lê Thị Hiệp tại BL 137 như sau:
“Tôi đã đến gặp anh Bính để có lời xin lỗi và khắc phục, bồi thường hậu quả cho anh Bính.
Tại phiên Tòa anh Bính là người bị hại cho rằng việc Cơ quan điều tra đưa cho anh bản mẫu “Đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự” cho Quân và Thịnh nên anh ký nhận nhưng đủ cơ sở cho thấy ý trí anh Bính đã thể hiện sự đồng tình khi đọc nội dung đơn rồi mới ký nhận. Do đó, anh Bính rút lại đề nghị Tòa không giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, chúng tôi đề nghị HĐXX không chấp nhận yêu cầu của anh mà căn cứ vào Đơn của anh Bính có trong hồ sơ để cho thân chủ của tôi được hưởng tình tiết giảm nhẹ TNHS.
II.      VỀ TỐ TỤNG                                                                      
  1. Theo tài liệu trong hồ sơ phản ánh thì Lê Đình Quân bị lấy lời khai vào hồi 0h30 phút ngày 25/7/2016 – BL 46 còn Thịnh bị lấy lời khai vào lúc 1h đêm ngày 25/7/2016 – BL 75. Đây là sự vi phạm vào khoản 2 Điều 131 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 đã quy định như sau: “không hỏi cung vào ban đêm”.
  2. Về kết luận định giá tài sản số 76/KL-HĐĐG ngày 16/8/2016 – BL 189
Chúng tôi không đồng tình với kết luận định giá tài sản trên bởi những lý do sau đây:
Một là: Biên bản ghi lời khai của anh Nguyễn Viết Bính ngày 4/8/2016 –BL 98 như sau: “Tôi mua xe cũ vào tháng 11/2015 với giá 200 triệu đồng của anh Nguyễn Ngọc Toản ở Tiên Du – Bính Ninh”. Như vậy, đến thời điểm mất xe là ngày 23/7/2016 thì anh Bính đã mua và có thời gian sử dụng chiếc xe ô tô tải KIA mầu xanh loại 1,85 tấn mang biển số 99C- 03087 được 8 tháng, cộng với thời gian của chủ cũ trước đó thì giá trị xe phải có sự hao mòn và tính theo giá thị trường vào thời điểm mất theo quy định tại khoản 1 và khoản 4 Điều 13 về căn cứ định giá tài sản của Nghị định số 26/2005/NĐ-CP ngày 02/3/2005 của Chính Phủ quy định về Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự như sau:
“Giá phổ biến trên thị trường tại thời điểm và nơi tài sản bị xâm phạm
 Giá trị thực tế của tài sản cần định giá”
Tại thông tư số 55/2006/TT-BTC ngày 22/6/2006 của Bộ Tài Chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 26/2005 quy định về nguyên tắc định giá tài sản là:
“Định giá tài sản trong tố tụng hình sự phải phù hợp với giá thị trường tại thời điểm và nơi tài sản bị xâm phạm; phải đảm bảo trung thực, khách quan..”
Khoản d điểm 2 quy định về căn cứ định giá tài sản như sau:
“Đối với tài sản đã qua sử dụng: Hội đồng định giá tài sản phải kiểm định, đánh giá chất lượng còn lại của tài sản, hàng hóa sau khi đã tính phần hao mòn đã qua sử dụng để xác định giá trị còn lại của tài sản đó”.
Đối chiếu với các quy định nêu trên, chúng tôi cho rằng chiếc xe đã qua một thời gian sử dụng và có sự hao mòn nhưng Hội đồng định giá vẫn kết luận giá trị chiếc xe là 195 triệu là không phù hợp với thực tế.
Hai  là: Tại điểm 3 Mục II của Thông tư số 55 cũng quy định rằng: “Việc thu thập các mức giá phải được thực hiện ít nhất 03 phiếu điều tra cho một vụ việc yêu cầu định giá”. Song nội dung Biên bản định giá tài sản ngày 16/8/2016 – BL 190 thể hiện, Hội đồng định giá mới đưa ra 02 phiếu lấy ý kiến của hai cửa hàng mua bán xe ô tô và 2 chủ chuyên cung cấp rau củ quả là trái với quy định tại thông tư hướng dẫn. Do đó, không có giá trị pháp lý.
Ba là: Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT ngày 25/12/2001 của TANDTC, VKSNDTC, Bộ Công an, Bộ Tư pháp hướng dẫn một số quy định tại chương XIV “Các tội xâm phạm sở hữu” của BLHS năm 1999 tại Mục II điểm 2 quy định như sau:
“Trong trường hợp có đầy đủ căn cứ chứng minh rằng người có hành vi xâm phạm sở hữu có ý định xâm phạm đến tài sản có giá trị cụ thể theo ý thức chủ quan của họ thì lấy giá trị tài sản đó để xem xét việc truy cứu TNHS đối với người có hành vi xâm phạm”.
Đối chiếu quy định trên với hành vi của 02 thân chủ chúng tôi như trên đã phân tích về ý thức chủ quan của Quân và Thịnh trong vụ án này chỉ có mục đích lấy trộm chiếc xe mà không biết trên xe có các tài sản khác là khoai, hành tỏi..Bởi vậy, không thể lấy bao gồm tổng giá trị xe với giá trị các rau củ quả để quy kết cho hành vi sai phạm của thân chủ chúng tôi theo điểm a khoản 3 Điều 138 được. Quan điểm của luật sư là phải bóc tách rõ ràng giá trị chiếc xe và số tài sản có trên xe. Quân, Thịnh chỉ phải chịu TNHS theo giá trị chiếc xe là dưới 195 triệu đồng theo điểm e khoản 2 Điều 138 BLHS.
Bốn là: Tại phiên tòa Quân và Thịnh đều khai nhận không được biết về kết quả định giá tài sản và không đồng tình với kết luận đó vì nó quá cao liên quan đến việc định khung hình phạt của hai bị cáo nên cả hai đều yêu cầu HĐXX trả hồ sơ để định giá lại tài sản. Chúng tôi nhận thấy việc định giá trên của Hội đồng định giá tài sản đã không căn cứ vào các chứng từ xe như phiếu đăng kiểm, kiểm định xe, thời gian sản xuất của xe mà đưa ra kết luận về giá trị chiếc xe là phiến diện, không đúng với thực tế.
III.    Đề nghị của luật sư:
Từ những nhận định, phân tích trên kết luận: Trong vụ án này có những vi phạm về tố tụng, nội dung.Vì vậy, Luật sư đề nghị HĐXX xem xét những phân tích, đánh giá trên của chúng tôi để ra những phán quyết công tâm và giảm nhẹ TNHS cho các bị cáo. Yêu cầu của chúng tôi cụ thể như sau:
  1. Đề nghị HĐXX áp dụng Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 trả hồ sơ điều tra bổ sung để làm rõ lời khai của Thịnh về việc Công an ép cung, thay đổi lời khai; cũng như lời khai của Quân tại Tòa cho rằng Thịnh không liên quan đến việc trộm cắp chiếc xe ô tô;
  2. Làm rõ hành vi trộm cắp tài sản của Quân là trộm xe, không biết có hàng hóa trên xe là hành, tỏi, khoai tây, hành tây;
  3. Định giá lại tài sản là chiếc xe KIA mầu xanh biển số 99C- 03087 vì theo hồ sơ không có phiếu đăng kiểm, kiểm định xe để xác định thời gian xuất xứ, năm sản xuất của chiếc xe. Vì giá trị chiếc xe liên quan đến việc định khung hình phạt;
  4. Đề nghị HĐXX áp dụng khoản 2 Điều 41 BLHS, khoản 3 Điều 76 Luật Tố tụng hình sự 2003 trả lại chiếc xe WaWe Blade cho chị Hiệp là chủ sở hữu vì đã bỏ tiền ra mua chiếc xe, Quân chỉ là người đứng tên trên giấy tờ.
Chúng tôi tin tưởng rằng HĐXX sẽ ra một bản án công minh, đúng pháp luật!
Xin chân thành cảm ơn HĐXX đã lắng nghe !
Luật sư bào chữa:  Nguyễn Minh Long, Nguyễn Trung Tiệp

Các tin khác

Thành tựu đạt được

Bằng Khen
Bằng Khen
Bằng Khen
Bằng Khen
Bảng vàng vinh danh
Bảng vàng vinh danh

Góc tư vấn