Tin tức nổi bật

Bình luận về chuyện 2 quốc tịch ở Việt Nam

02/09/2020

Hai quốc tịch, đâu có gì lạ?

Hai quốc tịch, đâu có gì lạ?
Không lạ là vì pháp luật Việt Nam cho phép. Không lạ nữa là vì rất nhiều quốc gia chấp nhận chính sách này. Và cũng không lạ, vì đây là sự tôn trọng quyền tự do của công dân tại những quốc gia theo xu hướng tiến bộ, trong đó có Việt Nam.
hai quoc tich dau co gi la
Ảnh minh họa (Nguồn: Internet).
Tuy nhiên, những ngày gần đây, nhờ những thông tin của báo chí nước ngoài mà nhiều người biết rằng, vị đại biểu Quốc hội được hàng trăm ngàn cử tri ở TP.HCM gửi gắm niềm tin và hy vọng có tên là Phạm Phú Quốc đã bỏ ra khoảng 57 tỷ đồng để “mua” quốc tịch nước ngoài. Đau và có phần hoang mang.
Đau là vì lòng tin đã bị phản bội. Hoang mang là liệu còn có bao nhiêu kẻ khác tương tự như thế?
Rồi những nghi ngờ nảy sinh, liệu những đồng tiền “mua” quốc tịch kia có sạch sẽ không? Liệu trong hàng chục năm đứng đầu nhiều DNNN to đùng kia có những khuất tất, bòn mót, đục khoét tài sản công không? Liệu có những thế lực đằng sau bảo kê cho ông ta không?...
Thật ra, những câu hỏi này chỉ xảy ra với những công chức Nhà nước được giao nhiệm vụ quản lý tài sản công để kinh doanh thôi, chứ còn với DN tư nhân, với những đồng tiền làm ăn hợp pháp thì việc họ có vài ba quốc tịch thì cũng chẳng mấy ai quan tâm.
Chẳng hạn như doanh nhân Trịnh Thành Nhơn, chủ của thương hiệu kem đánh răng Dạ Lan thành danh một thời, đã có quốc tịch thứ hai từ lâu rồi.
Ngày mới bán toàn bộ cơ ngơi và thương hiệu Dạ Lan cho hãng Colgate của Mỹ với giá ngót chục triệu USD hồi năm 1996, hai ông bà đã có ý định như bao người khác là nghỉ ngơi, dành thời gian chăm con cái ăn học, khôn lớn. Vợ chồng ông sang Canada, tìm đến một vùng thôn quê yên ả nhưng phong cảnh thì đẹp vô ngần, mua một ngôi biệt thự và sống ở đó.
Nhưng rồi chỉ ít lâu sau, hai ông bà lại đóng cửa ngôi biệt thự yên bình ấy, mang toàn bộ số tiền chính đáng kiếm được về nước xây dựng một nhà máy sản xuất hóa mỹ phẩm và hoạt động cho đến tận bây giờ.
Việc mang tiền từ nước ngoài về nước mình đầu tư như doanh nhân Trịnh Thành Nhơn không hề hiếm. Nhiều tập đoàn tư nhân nổi tiếng ở Việt Nam hiện nay như Vingroup, Sun Group, Masan… đều được hình thành bởi những doanh nhân như vậy. Lòng yêu nước của họ được thể hiện bằng hành động, bằng “tiền tươi thóc thật”, bằng trí tuệ và lòng quả cảm, bằng những sản phẩm có đẳng cấp quốc tế, bằng tạo ra hàng trăm ngàn việc làm cho người lao động… Vậy nếu họ có 2 quốc tịch thì đâu có cần sự ồn ào?
Mặc dù với quốc tịch thứ hai kia sẽ mang lại rất nhiều lợi ích nhưng họ vẫn về sống ở Việt Nam say sưa sáng tạo và phát triển những thương hiệu Việt, đóng góp cho sự phát triển một Việt Nam hùng cường trong tương lai.
Còn với ông Phạm Phú Quốc, tôi cũng không dám chắc ông là một doanh nhân và có những tố chất của một doanh nhân thực thụ. Bởi ông vốn là công chức Nhà nước, hưởng lương theo quy định của Nhà nước, làm việc trong khuôn khổ các quy định của Nhà nước… Ông chỉ được làm những việc mà Nhà nước cho phép.
Chính vì thế, việc ông có 2 quốc tịch mới ồn ào như vậy!

Chuyển 2,5 triệu USD ra nước ngoài, không khó, còn đúng luật

Trả lời câu hỏi liệu có kẽ hở pháp lý khi một cá nhân có thể chuyển tới 2,5 triệu USD (tương đương 58 tỷ đồng) ra nước ngoài để mua một quốc tịch khác, luật sư Trương Thanh Đức cho rằng, quá nhiều kẽ hở trong quy định pháp luật, nên có thể chuyển hàng tỷ USD ra nước ngoài mà vẫn không sai.
Gần đây, dư luận xôn xao xung quanh sự việc ông Phạm Phú Quốc, đại biểu quốc hội Việt Nam khoá XIV nhiệm kì 2016-2021 có 2 quốc tịch là Việt Nam và Công hòa Síp (Cyprus). Sự việc vở lở từ nguồn tin của Hãng thông tấn Al-Jazeera, cáo buộc cá nhân Pham Phu Quoc, sống tại TP. HCM, Việt Nam đã bỏ ra tới 2,5 triệu USD (tương đương 58 tỷ đồng) để mua quốc tịch Síp. 

2,5 triệu USD là một số tiền rất lớn với một cá nhân tại Việt Nam, đặc biệt số tiền này lại được sử dụng với mục đích "mua quốc tịch" ở một quốc gia khác. Vậy, việc chuyển 2,5 triệu USD ra nước ngoài "mua quốc tịch" có vi phạm pháp luật và chuyển ngoại tệ ra nước ngoài sao dễ dàng đến thế?

Trả lời câu hỏi: "Có hay không kẽ hở pháp lý trong việc chuyển tiền từ Việt Nam ra nước ngoài?", luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty luật Basico khẳng định có rất nhiều kẽ hở trong pháp luật Việt Nam để chuyển tiền từ trong nước ra nước ngoài, kể cả từ kênh chính thức và phi chính thức.

Luật sư cho biết, muốn chuyển tiền ra nước ngoài với cá nhân hay tổ chức đều không quá khó.

Với con đường phi chính thức, khá phổ biến là qua chợ đen mà cụ thể ở đây là "phố Hà Trung" qua nghiệp vụ "bù trừ", tiền thực tế không được chuyển ra khỏi ranh giới Việt Nam, mà chỉ là đầu trong nước nhận tiền từ bên gửi, sau đó "lệnh" cho "chân rết", đầu bên nước ngoài chuyển cho bên nhận. Chênh lệch kiều hối chuyển ra và chuyển vào Việt Nam mỗi năm không quá nhiều.

Vị luật sư nói: "Đó là kênh phi chính thức. Còn ngay cả muốn chuyển 2,5 triệu USD hay hàng tỷ USD qua kênh chính thức bằng cách "lách luật" cũng không quá khó khăn".

Vị luật sư  cho biết, quy định pháp luật hiện nay khá tù mù, gần như giao hoàn toàn cho các ngân hàng thương mại tự quyết định. Chỉ cần một cá nhân hay doanh nghiệp có đủ chứng từ (dù chỉ là chứng từ giả, hay thật nhưng đã được nâng khống giá trị) là đã có thể chuyển hàng triệu, hàng tỷ USD một cách hợp pháp từ Việt Nam sang nước ngoài. Hợp đồng dưới dạng vay trả nợ, tăng, cho... đều hợp pháp.

Nếu địa điểm tiền đến là các quốc gia gay gắt trong truy xuất dòng tiền, cần chứng minh nguồn gốc tiền mới có thể mua nhà hay làm bất cứ giao dịch nào khác thì khó chuyển tiền hơn. Tuy nhiên, với Quốc đảo Síp lại khá "cởi mở" trong nhận tiền vào và mục đích sử dụng tiền, không cần biết tiền đến từ đâu. "Đó có lẽ cũng là lý do vì sao quốc đảo này thường được chọn là điểm đến lý tưởng cho chính trị gia, doanh nhân các nước".

Luật sư cho rằng, thực tế quản lý tiền mặt ở Việt Nam đang còn rất nhiều vấn đề, lỏng lẻo. "Chúng ta có thể mang hàng chục tỷ đồng tiền mặt để đi mua bất động sản, góp vốn hay cho tặng mà không ai quản lý, không bị truy xuất nguồn gốc ở đâu. Đây là kẽ hở tồn tại từ lâu mà không thể kiểm soát".

Cũng theo luật sư này, việc để mang hàng chục tỷ ra nước ngoài thì có rất nhiều cách, thậm chí chuyển tiền vào thẻ visa mua nhẫn kim cương triệu USD tại nước ngoài cũng không vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, nếu những giao dịch này qua ngân hàng thì sẽ bị lưu vết và khi cần kiểm tra có thể tìm ra được các giao dịch này. Còn xách tay tiền mặt ra nước ngoài cũng có nhiều cách "lách" khi  dưới 5.000 USD thì không phải khai báo hải quan. 

"Về lý thì chắc chắn là bất hợp pháp nếu bỗng dưng một cá nhân có một số tiền lớn lên tới hàng chục tỷ đồng mà không thể truy xuất được số tiền đó từ đầu ra, là được cho, tặng hay lợi nhuận từ đầu tư, lương bổng... Tuy nhiên, hiện nay chúng ta không quản lý được vấn đề này", ông Đức phân tích.

Riêng với trường hợp xung quanh thông tin doanh nhân Pham Phu Quoc, tại TP. HCM bỏ 2,5 triệu USD ra mua quốc tịch Síp, luật sư Trương Thanh Đức cho rằng, cần làm rõ lấy tiền ở đâu để thực hiện giao dịch này thì mới biết là hợp pháp hay bất hợp pháp.

Trước cáo buộc có tên trong danh sách "mua" hộ chiếu Cộng hòa Síp, đại biểu quốc hội Phạm Phú Quốc (đoàn TP.HCM) đã lên tiếng trả lời. Trên báo Tuổi trẻ ngày 25/8, ông Quốc thừa nhận năm 2018, ông được gia đình thực hiện các thủ tục bảo lãnh xin cấp quốc tịch Síp để thuận tiện đi lại, chăm sóc gia đình.

Song, ông Quốc khẳng định không có chuyện ông mua quốc tịch Síp với giá 2,5 triệu USD. Ban Công tác biểu thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã vào cuộc làm rõ.

Trước đó là trường hợp của bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường. Bà Hường là nữ doanh nhân, trúng cử đại biểu quốc hội khóa XIV nhưng được phát hiện có thêm quốc tịch Malta.

Việc nhập quốc tịch Malta không được bà kê khai trong hồ sơ ứng cử. Các cơ quan chức năng xác định việc mang 2 quốc tịch đối với trường hợp bà Nguyệt Hường là sai quy định pháp luật và bà bị bác tư cách đại biểu Quốc hội sau đó.
 

Người Việt được chấp nhận hai quốc tịch khi nào

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài chưa mất quốc tịch Việt Nam trước ngày Luật quốc tịch có hiệu lực thì được phép có hai quốc tịch.
Theo nguyên tắc quốc tịch quy định tại Điều 4, Luật Quốc tịch năm 2008: Nhà nước CHXHCN Việt Nam công nhận công dân Việt Nam "có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam".

Bên cạnh nguyên tắc trên, điều 13 cho phép người Việt Nam định cư ở nước ngoài chưa mất quốc tịch Việt Nam trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành (ngày 1/7/2009) thì vẫn còn quốc tịch Việt Nam. Trong thời hạn 5 năm kể từ ngày luật có hiệu lực thì phải đăng ký với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để giữ quốc tịch. Nếu không có thể bị mất quốc tịch Việt Nam.
Đến ngày 24/6/2014 (trước khi thời hạn 5 năm kết thúc), Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Quốc tịch cho phép người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà chưa mất quốc tịch Việt Nam trước ngày luật này có hiệu lực thì vẫn còn quốc tịch.
Như vậy, đến thời điểm này, chỉ khi công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài mà chưa mất quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam trước ngày Luật này có hiệu lực thì được phép có hai quốc tịch. 
Trường hợp của bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường trong chiều 17/7 Hội đồng bầu cử quốc gia với 100% thành viên nhất trí không xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa 14 do bị phát hiện có quốc tịch thứ hai là của Cộng hòa Malta, cho thấy nguyên tắc "một quốc tịch" được áp dụng với mọi công dân, đại biểu Quốc hội cũng không là ngoại lệ.
Là đại biểu Quốc hội, bà Nguyệt Hường còn phải tuân thủ điều 22 Luật Tổ chức Quốc hội với quy định phải “có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật…”.
Hiến pháp Việt Nam quy định công dân phải trung thành với tổ quốc. Tuy nhiên, trường hợp công dân mang nhiều quốc tịch mà giả sử những quốc gia họ mang quốc tịch đang đối lập nhau về lợi ích thì sự trung thành được hiểu thế nào? Đặc biệt với người là đại biểu quốc hội? Chính vì vậy, đại biểu quốc hội của bất kỳ quốc gia nào cũng chỉ có thể mang duy nhất quốc tịch của nước mà họ là đại biểu mà thôi.
Qua sự việc này, chúng ta cũng cần phải xem lại các quy định về thẩm tra, xác minh lý lịch của người được đề cử, ứng cử vào Quốc hội, HĐND các cấp. Phải chăng, do trách nhiệm của cán bộ thẩm tra hay pháp luật còn những lỗ hỗng cần phải hoàn thiện?
Luật Quốc tịch Việt Nam quy định: Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp Luật này có quy định khác.
Người có quốc tịch Việt Nam là công dân Việt Nam.
Quốc tịch Việt Nam thể hiện mối quan hệ gắn bó của cá nhân với Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của công dân Việt Nam đối với Nhà nước và quyền, trách nhiệm của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đối với công dân Việt Nam.

 

Các tin khác

Thành tựu đạt được

Bằng Khen
Bằng Khen
Bằng Khen
Bằng Khen
Bảng vàng vinh danh
Bảng vàng vinh danh

Luật sư bào chữa

Tin tức nổi bật