Quan điểm của luật sư về vụ án Giả mạo trong công tác

Luật sư bào chữa cho bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên tại phiên toà hình sự sơ thẩm.

          Sau khi nghiên cứu hồ sơ, tiếp xúc với bị cáo, nghe phần thẩm vấn công khai tại phiên toà luật sư bào chữa có quan điểm bào chữa cho bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên như sau.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã đề nghị Hội đồng xét xử Áp dụng điểm a Khoản 4 Điều 359; Điểm b, t, s Khoản 1 Điều 51; Điểm g Khoản 1 Điều 52; Điều 54; Điều 17; Điều 58; Điều 65 Bộ luật hình sự tuyên phạt bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Quyên với mức hình phạt:

– “Từ 24 – 30 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 5 năm”;

– Hình phạt phụ bổ sung đối với  99 bị cáo theo khoản 5 Điều 359 Bộ luật hình sự: “Cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định 05 năm”.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo 02 hình phạt. Đó là: một hình phạt tù, nhưng cho hưởng án treo và một hình phạt phụ bổ sung. Luật sư bào chữa có ý kiến:

+ Thứ nhất: Đối với hình phạt tù, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã đề nghị tuyên phạt  bị cáo  “từ 24 – 36 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 5 năm”, ở mức đề nghị này, tôi thấy rằng vẫn cao so với bị cáo. Quan điểm của tôi, theo tính chất, mức độ phạm tội của bị cáo chỉ là nhân viên ở khâu trung gian, làm công ăn lương, phụ thuộc về kinh tế, dễ bị thao túng tâm lý khi lãnh đạo phân công, giao việc, nên tôi đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, đánh giá khi lượng hình, cho bị cáo dừng ở ½ mức hình phạt mà đại diện Viện kiểm sát tối cao đề xuất ở trên. Cụ thể, cho bị cáo hưởng mức hình phạt “từ 12 tháng đến 18 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 3 năm” là phù hợp.

+ Thứ hai: Đối với hình phạt phụ bổ sung, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã đề nghị “Cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định 05 năm” (phần này là mới phát sinh). Vì sau khi đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao công bố bản Cáo trạng đầu phiên toà và trong phần tranh luận, sau khi đã luận tội xong các bị cáo, Đại diện Viện kiểm sát lại đứng dậy nói thêm một câu “À, hình phạt phụ bổ sung đối với 99 bị cáo: “Cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định 05 năm”.

Việc cấm bị cáo không được đi làm trong 5 năm như vị đại diện Viện kiểm sát tối cao đề nghị đối với bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên là hình phạt ảnh hưởng nặng nề nhất đối với bị cáo, khi bị cáo là lao động chính trong gia đình, đang nuôi mẹ già ở quê, bản thân trong quá trình chữa sản đảm bảo quyền được làm mẹ. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét không chấp nhận đề nghị này của đại diện Viện kiểm sát.

– Về các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự:

Luật sư bào chữa cho rằng Đại diện Viện kiểm sát tối cao đề nghị áp dụng điểm g khoản 1 Điều 52 BLHS  đối với bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên là chưa phù hợp.

Theo Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao Hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 51 của Bộ Luật Hình sự số 100/2015/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo luật số 12/2017/QH 14, Luật số 59/2024/QH15 và Luật số 86/2025/QH 15 có quy định tại điểm b, khoản 2 Điều 5 như sau:

Điều 5. Việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự trong một số trường họp

2. Trường hợp người phạm tội có nhiều tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự trong đó có tình tiết vừa là tình tiết định khung, vừa là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì áp dụng như sau:
3. b) Trường hợp tình tiết định khung đồng thời là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự mà trong cùng một khoản định khung của điều luật thì chỉ áp dụng 01 tình tiết định khung và các tình tiết còn lại không coi là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự”.

Vì vậy, luật sư bào chữa đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, bác đề nghị này của đại diện Viện kiểm sát. Bị cáo Duyên đã bị định tội khoản 4 vì có hành vi làm 11 giấy tờ giả trở lên, chỉ nên áp dụng khoản 2 của Điều 52. “Các tình tiết đã được Bộ luật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng”.

• Về vai trò của bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên trong vụ án:

Trong vụ án này, tôi đồng ý với đại diện Viện kiểm sát tối cao đánh giá vai trò, mức độ, hành vi phạm tội của bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên không phải là người chủ mưu, cầm đầu, tổ chức thực hiện hành vi giả mạo trong công tác; mức độ tham gia vào hành vi phạm tội là thứ yếu, làm công, ăn lương theo sự chỉ đạo của chủ doanh nghiệp, nên cần xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo.

• Về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

Tại hồ sơ và tại phiên toà ngày hôm nay bị cáo là “Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, khắc phục hậu quả”; “Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải”; “Người phạm tội tích cực hợp tác hợp tác với cơ quan điều tra trong quá trình giải quyết vụ án”

Vì vậy, tôi đồng ý với vị đại diện Viện kiểm sát khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ này cho bị cáo theo điểm b,s,t khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự,

Theo quan điểm của tôi, bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên còn được xem xét áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ theo Khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự, do bị cáo phạm tội lần này là lần đầu, từ trước đến nay chưa phạm tội lần nào, hoản cảnh gia đình khó khăn, bố mất sớm, một mình bị cáo từ nhỏ đã là lao động chính trong gia đình, đi làm gửi tiền nuôi mẹ già ở quê, thuê nhà trên thành phố sinh sống và làm việc, bản thân hai vợ chồng đang trong quá trình hỗ trợ sinh sản, nên đề nghị Hội đồng xem xét thận trọng, chặt chẽ, ghi rõ lý do trong bản án cho bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên được bổ sung tình tiết giảm nhẹ này.

Trong vụ án này, bị cáo Duyên tham gia với vai trò đồng phạm, giúp sức trong khâu trung gian môi giới, không đáng kể. Tại Điều 17 Bộ luật hình sự quy định về đồng phạm là: “… Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm”;

Điều 58. Quy định về Quyết định hình phạt trong trường hợp đồng phạm: “Khi quyết định hình phạt đối với những người đồng phạm, Tòa án phải xét đến tính chất của đồng phạm, tính chất và mức độ tham gia phạm tội của từng người đồng phạm.”

Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng tình tiết giảm nhẹ theo K1,2 Điều 54 Bộ luật hình sự quy định về Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng:

“1. Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật này.

2. Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể”.

Ngoài ra, tôi đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ là bị cáo “có thân nhân tốt” theo khoản 2 Điều 2; “ Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trở lên” theo khoản 3 Điều 2; “Xét không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù nếu người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh. Trật tự, an toàn xã hội”  Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP và không thuộc các trường hợp tại Điều 3 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP) 2. Sửa đổi bổ sung Điều 3 như sau: c, Sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 3  “c) lần phạm tội, người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể”.

Đồng thời, đề nghị Hội đồng xét xử cần xem xét Điều 65 về chế định án treo đối với bị cáo, để đảm bảo đúng tính chất, mức độ và hành vi phạm tội và hoàn cảnh của bị cáo.

Kính thưa Hội đồng xét xử!

Vì các lẽ trên, tôi đề nghị Hội đồng xét xử:

 – Áp dụng điểm b,t,s khoản 1, 2 Điều 51; Khoản 2 Điều 52; Điều 17, Điều 54; Điều 58; Điều 65 Bộ luật hình sự;

– Bổ sung áp dụng khoản 2 Điều 51; Khoản 2 Điều 52 và Điểm b Khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao Hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 51 của Bộ Luật Hình sự;

– Không áp dụng điểm g khoản 1 Điều 52; Khoản 5 Điều 359 đối với bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên theo đề nghị Đại diện Viện kiểm sát tối cao.

– Không áp dụng hình phạt phụ bổ sung “Cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định 05 năm” đối với bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên.

– Cho bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên mức hình phạt tù, nhưng cho hưởng án treo và thời gian thử thách thấp ½ thời gian vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã đề nghị. Cụ thể, đề nghị Hội đồng xét xử chỉ xử phạt bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên từ 12 tháng đến 18 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 3 năm.

Tôi thiết nghĩ, như vậy, cũng đã thể hiện đầy đủ sự giáo dục, răn đe nghiêm minh của pháp luật đối với bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên, giúp bị cáo Duyên nhận thức, tu dưỡng, ý thức, trách nhiệm hơn với bản thân, để bị cáo phấn đấu trở thành người công dân có ích cho xã hội. Qua phiên toà này, bị cáo đã rút ra được những bài học kinh nghiệm sâu sắc từ việc sống phải tuân thủ, chấp hành pháp luật, tránh việc vi phạm đáng tiếc xảy ra.

Trên đây là toàn toàn bộ quan điểm của tôi bào chữa cho bị cáo Phạm Hoàng Mỹ Duyên bị Viện kiểm sát nhân dân tối cao truy tố về tội “Giả mạo trong công tác” tại phiên toà hình sự sơ thẩm ngày hôm nay.

Cảm ơn Hội đồng xét xử đã chú ý lắng nghe. Rất mong Hội đồng xét xử lưu tâm xem xét

Tôi xin trân trọng cảm ơn!