Nam bác sĩ trong vụ ly hôn nghìn tỷ bị bắt: Góc nhìn pháp lý về trách nhiệm hình sự và quyền lợi của người bị hại

Thông tin Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam ông Hồ Ngọc Tiên Trung – Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Nha khoa thẩm mỹ Đại Nam – để điều tra về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Đây cũng chính là nhân vật từng gây chú ý trong vụ ly hôn có giá trị tài sản tranh chấp được cho là hơn 1.200 tỷ đồng tại TP.HCM.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, vụ án không chỉ liên quan đến các hành vi gian dối trong hoạt động khám chữa bệnh mà còn có dấu hiệu trốn thuế, sử dụng nhiều hệ thống sổ sách kế toán và ảnh hưởng đến quyền lợi của số lượng lớn khách hàng trên nhiều tỉnh, thành phố.

Hàng loạt cáo buộc nghiêm trọng

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy, hệ thống phòng khám nha khoa bị cáo buộc đã quảng cáo sử dụng các loại răng sứ cao cấp có nguồn gốc từ Mỹ, Đức, Nhật Bản nhằm tạo lòng tin với khách hàng. Tuy nhiên, sau khi khách hàng thanh toán theo mức giá của các dòng răng cao cấp, một số đối tượng trong hệ thống lại bị cáo buộc sử dụng phôi răng sứ có giá thành thấp hơn để chế tác và lắp cho khách hàng.

Không chỉ vậy, các thẻ bảo hành cũng bị cho là ghi sai nguồn gốc sản phẩm nhằm che giấu hành vi gian dối. Nếu các cáo buộc này được chứng minh trước Tòa án, đây sẽ là hành vi xâm phạm trực tiếp quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe của khách hàng.

Ở góc độ tài chính, cơ quan điều tra còn xác định doanh nghiệp bị nghi ngờ thành lập nhiều cơ sở hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể, sử dụng nhiều hệ thống sổ sách khác nhau để không phản ánh đầy đủ doanh thu thực tế, từ đó kê khai thuế thấp hơn nhằm trốn nghĩa vụ với Nhà nước.

Trên cơ sở các tài liệu thu thập được, Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án về hai tội danh gồm “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Người bị hại có quyền yêu cầu bồi thường

Điểm đáng chú ý là Cơ quan điều tra xác định những khách hàng đã sử dụng dịch vụ tại hệ thống nha khoa này là người bị hại trong vụ án.

Việc xác định tư cách người bị hại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi họ có đầy đủ các quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự như:

• Trình bày ý kiến và cung cấp chứng cứ;
• Đề nghị cơ quan điều tra xác minh thiệt hại;
• Yêu cầu bồi thường dân sự trong cùng vụ án hình sự;
• Khiếu nại nếu quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm;
• Tham gia phiên tòa để bảo vệ quyền lợi của mình.

Đối với những khách hàng đã thực hiện dịch vụ nhưng nghi ngờ vật liệu sử dụng không đúng như cam kết, việc lưu giữ hóa đơn, hợp đồng, phiếu bảo hành, hồ sơ điều trị và các tài liệu liên quan sẽ có ý nghĩa rất lớn trong quá trình giải quyết vụ án.

Vụ án hình sự có thể ảnh hưởng đến vụ ly hôn nghìn tỷ?

Trước khi bị bắt, ông Hồ Ngọc Tiên Trung đang là nguyên đơn trong vụ án yêu cầu hủy hôn nhân trái pháp luật, ly hôn và tranh chấp khối tài sản được cho là hơn 1.200 tỷ đồng.

Vụ án kéo dài suốt hơn 10 năm với rất nhiều tranh cãi về tính hợp pháp của việc đăng ký kết hôn, quan hệ cha con, công sức tạo lập tài sản và quyền sở hữu đối với hệ thống doanh nghiệp.

Việc bị khởi tố trong vụ án hình sự không đồng nghĩa với việc các yêu cầu trong vụ án hôn nhân gia đình bị bác bỏ. Tuy nhiên, quá trình điều tra hình sự có thể tác động đến việc xác minh nguồn gốc tài sản, doanh thu doanh nghiệp cũng như xác định giá trị thực của khối tài sản đang tranh chấp.

Trong trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng xác định một phần tài sản được hình thành từ hành vi phạm tội hoặc có liên quan đến việc phạm tội thì việc xử lý tài sản sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật hình sự và pháp luật tố tụng hình sự trước khi xem xét việc phân chia trong vụ án dân sự.

Quan điểm pháp lý của Luật sư Nguyễn Minh Long – Công ty Luật Dragon

Theo Luật sư Nguyễn Minh Long – Công ty Luật Dragon, đây là vụ án có phạm vi điều tra rất rộng vì liên quan đồng thời đến hoạt động khám chữa bệnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kế toán doanh nghiệp, nghĩa vụ thuế và trách nhiệm hình sự.

Luật sư Nguyễn Minh Long cho rằng, trong giai đoạn điều tra, mọi cá nhân bị khởi tố vẫn được pháp luật bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội. Chỉ khi có bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án thì mới có thể xác định một người có tội hay không có tội. Vì vậy, việc đưa tin và đánh giá vụ việc cần dựa trên các thông tin chính thức từ cơ quan tiến hành tố tụng, tránh kết luận thay cho cơ quan xét xử.

Đối với hành vi bị cáo buộc sử dụng vật liệu không đúng như cam kết để cung cấp dịch vụ cho khách hàng, nếu cơ quan điều tra chứng minh được có sự gian dối ngay từ thời điểm tư vấn, quảng cáo nhằm làm cho khách hàng tin tưởng và giao tiền thì hành vi đó có thể là căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Ngoài trách nhiệm hình sự, người phạm tội nếu bị kết án còn có thể phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho khách hàng, bao gồm chi phí điều trị, chi phí khắc phục hậu quả, thiệt hại về tài sản và các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật.

Đối với cáo buộc vi phạm quy định về kế toán, nếu doanh nghiệp cố ý lập hai hệ thống sổ sách, che giấu doanh thu hoặc kê khai sai nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước thì ngoài trách nhiệm hình sự, cơ quan chức năng còn có thể truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Luật sư Nguyễn Minh Long cũng khuyến nghị những khách hàng từng sử dụng dịch vụ tại hệ thống phòng khám liên quan nên chủ động liên hệ cơ quan điều tra để khai báo, cung cấp tài liệu và phối hợp làm rõ vụ án nếu phát hiện quyền lợi của mình bị xâm phạm. Việc tham gia tố tụng sớm sẽ giúp bảo vệ tốt hơn quyền yêu cầu bồi thường cũng như hạn chế nguy cơ bỏ sót thiệt hại.

Cần chờ kết luận cuối cùng của cơ quan tiến hành tố tụng

Hiện vụ án vẫn đang trong giai đoạn điều tra. Các quyết định khởi tố và bắt tạm giam chỉ là bước tố tụng ban đầu nhằm phục vụ việc thu thập chứng cứ, làm rõ bản chất vụ việc.

Trong thời gian tới, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục mở rộng điều tra, xác định số lượng người bị hại, tổng thiệt hại, trách nhiệm của từng cá nhân có liên quan cũng như xem xét các dấu hiệu vi phạm khác nếu có.

Đây là vụ án được xã hội đặc biệt quan tâm bởi không chỉ liên quan đến quyền lợi của hàng nghìn khách hàng mà còn đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý hoạt động khám chữa bệnh tư nhân, minh bạch trong hoạt động kế toán doanh nghiệp và bảo vệ tốt hơn quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Việc xử lý nghiêm minh, khách quan, đúng pháp luật sẽ góp phần củng cố niềm tin của người dân vào hoạt động tư pháp, đồng thời tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo đảm mọi tổ chức, cá nhân đều bình đẳng trước pháp luật.