Có nên trao Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp

Nghị định 109/2026/NĐ-CP, một văn bản pháp luật quan trọng điều chỉnh các vấn đề liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận và giới chuyên môn. Để làm rõ hơn những nội dung sửa đổi và những vấn đề còn tồn tại trong nghị định này, bài viết xin trích dẫn và phân tích ý kiến của Luật sư Minh Long, một chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hành chính. Việc hiểu rõ các quy định mới là vô cùng cần thiết cho cả người dân và các cơ quan chức năng.

Bàn về nghị định 109/2026/NĐ-CP, Luật sư Minh Long đưa ra một số ý kiến sửa đổi nội dung nghị định như sau:

Luật sư Minh Long nhấn mạnh rằng, Nghị định 109/2026/NĐ-CP có nhiều điểm mới so với các quy định trước đây, đặc biệt là trong việc tăng cường mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một số bất cập và đề xuất sửa đổi để nghị định này thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả.

Về việc nâng mức xử phạt đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng

Luật sư Minh Long cho rằng, việc nâng mức xử phạt đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ chế độ hôn nhân một vợ một chồng, một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và Gia đình. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng, việc áp dụng mức phạt này cần phải được thực hiện một cách thận trọng, khách quan, trên cơ sở xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành vi phạm, cũng như hoàn cảnh cụ thể của từng trường hợp.

Cần có hướng dẫn cụ thể hơn về các hành vi được coi là vi phạm chế độ một vợ, một chồng, để tránh tình trạng áp dụng pháp luật một cách tùy tiện, gây khó khăn cho người dân.

Ngoài ra, Luật sư Minh Long cũng đề xuất nghiên cứu bổ sung các biện pháp xử lý khác, như biện pháp hòa giải, tư vấn tâm lý, nhằm giúp các cặp vợ chồng giải quyết mâu thuẫn, hàn gắn tình cảm, thay vì chỉ tập trung vào việc xử phạt hành chính.

Về việc xử phạt hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn

Luật sư Minh Long đồng tình với việc xử phạt hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn, vì đây là một hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Hôn nhân và Gia đình, xâm hại đến quyền lợi của trẻ em, gây ra những hậu quả tiêu cực cho xã hội. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, cần có sự phân biệt rõ ràng giữa hành vi tổ chức và hành vi môi giới, mai mối, để có mức xử phạt phù hợp.

• Hành vi tổ chức là hành vi chủ động, tích cực, đóng vai trò quyết định trong việc tổ chức việc kết hôn cho người chưa đủ tuổi.
• Hành vi môi giới, mai mối chỉ là hành vi trung gian, giới thiệu, không có vai trò quyết định trong việc kết hôn.

Mức xử phạt đối với hành vi tổ chức cần phải cao hơn so với hành vi môi giới, mai mối, để đảm bảo tính răn đe của pháp luật.

Về việc xử phạt hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn

Luật sư Minh Long cho rằng, việc xử phạt hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn là cần thiết, nhằm ngăn chặn tình trạng tảo hôn, bảo vệ quyền lợi của trẻ em. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng, việc xác định hành vi này cần phải được thực hiện một cách cẩn trọng, trên cơ sở xem xét đầy đủ các chứng cứ, tài liệu, lời khai của các bên liên quan.

Cần có quy định rõ ràng về các yếu tố cấu thành hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật, để tránh tình trạng lạm dụng, gây oan sai cho người dân.

Có nên trao Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp

Một trong những điểm gây tranh cãi nhất của Nghị định 109/2026/NĐ-CP là việc trao thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, đặc biệt là cấp xã. Nhiều ý kiến cho rằng, việc này có thể dẫn đến tình trạng lạm quyền, gây khó khăn cho người dân, ảnh hưởng đến tính khách quan, công bằng của việc xử lý vi phạm.

Luật sư Minh Long cũng bày tỏ sự lo ngại về vấn đề này. Ông cho rằng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thường là những người không có chuyên môn sâu về pháp luật, lại chịu nhiều áp lực từ địa phương, nên khó có thể đảm bảo tính khách quan, công bằng khi xử lý vi phạm hành chính. Hơn nữa, việc trao quá nhiều thẩm quyền cho cấp xã có thể làm tăng nguy cơ tham nhũng, tiêu cực.

Để khắc phục tình trạng này, Luật sư Minh Long đề xuất:

• Nghiên cứu thu hẹp phạm vi thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, chỉ nên giao cho họ thẩm quyền xử phạt đối với những hành vi vi phạm đơn giản, ít phức tạp.
• Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ pháp luật cho cán bộ, công chức cấp xã, để nâng cao năng lực, trình độ của họ trong việc áp dụng pháp luật.
• Thành lập các tổ công tác liên ngành, bao gồm đại diện của các cơ quan chuyên môn, để tham gia vào quá trình xử lý vi phạm hành chính, đảm bảo tính khách quan, công bằng.

Phân định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Một vấn đề quan trọng khác được Luật sư Minh Long đề cập đến là việc phân định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính giữa các cơ quan, đơn vị. Theo ông, Nghị định 109/2026/NĐ-CP chưa quy định rõ ràng về vấn đề này, dẫn đến tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm, gây khó khăn cho việc xử lý vi phạm.

Để khắc phục tình trạng này, Luật sư Minh Long đề xuất:

1. Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền xử phạt của từng cơ quan, đơn vị, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, tránh tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn.
2. Xây dựng quy chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong việc xử lý vi phạm hành chính, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong từng giai đoạn của quá trình xử lý.
3. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về thẩm quyền xử phạt, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm.

Việc phân định rõ ràng thẩm quyền xử phạt sẽ giúp nâng cao hiệu quả của công tác xử lý vi phạm hành chính, bảo vệ quyền lợi của người dân, đảm bảo trật tự, kỷ cương xã hội.

Về việc xử phạt các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp

Nghị định 109/2026/NĐ-CP cũng quy định về việc xử phạt các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, như hành nghề luật sư, công chứng, thừa phát lại… Luật sư Minh Long cho rằng, việc này là cần thiết, nhằm đảm bảo tính chuyên nghiệp, đạo đức của những người hành nghề trong lĩnh vực này, bảo vệ quyền lợi của khách hàng.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng, việc xử phạt cần phải được thực hiện một cách thận trọng, khách quan, trên cơ sở xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành vi phạm, cũng như các quy định của pháp luật về hành nghề. Tránh tình trạng lạm dụng, gây khó khăn cho những người hành nghề chân chính.

Cần có hướng dẫn cụ thể hơn về các hành vi được coi là vi phạm trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, để tránh tình trạng áp dụng pháp luật một cách tùy tiện, gây khó khăn cho người hành nghề.

Ngoài ra, Luật sư Minh Long cũng đề xuất nghiên cứu bổ sung các biện pháp xử lý khác, như biện pháp cảnh cáo, khiển trách, tạm đình chỉ hành nghề, nhằm giúp những người hành nghề nhận thức được sai phạm của mình, khắc phục và sửa chữa.

Về việc công khai thông tin về các trường hợp vi phạm

Luật sư Minh Long cho rằng, việc công khai thông tin về các trường hợp vi phạm hành chính là một biện pháp hữu hiệu để răn đe, phòng ngừa vi phạm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng, việc công khai thông tin cần phải được thực hiện một cách thận trọng, đảm bảo tính chính xác, khách quan, tránh xâm phạm đến quyền riêng tư của cá nhân, tổ chức.

Cần có quy định rõ ràng về các loại thông tin được phép công khai, thời gian công khai, phương thức công khai, để đảm bảo tính minh bạch, công khai, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

Ngoài ra, Luật sư Minh Long cũng đề xuất nghiên cứu xây dựng cơ chế phản hồi thông tin từ phía người dân, để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp công khai thông tin sai lệch, gây ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức.

Tóm lại, Nghị định 109/2026/NĐ-CP là một văn bản pháp luật quan trọng, có tác động lớn đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, để nghị định này thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, cần phải tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định, đảm bảo tính khả thi, minh bạch, công bằng. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân về các quy định của nghị định, để mọi người có thể tự giác chấp hành và thực hiện.

Ý kiến của Luật sư Minh Long là một nguồn tham khảo quý giá cho các cơ quan chức năng trong quá trình sửa đổi, bổ sung Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Hy vọng rằng, với sự lắng nghe, tiếp thu ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học, cũng như từ người dân, Nghị định 109/2026/NĐ-CP sẽ ngày càng hoàn thiện hơn, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Việc nắm bắt các quy định pháp luật một cách chính xác và đầy đủ là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi cá nhân và tổ chức trong xã hội. Nghị định 109/2026/NĐ-CP, với những sửa đổi và bổ sung quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm và tìm hiểu kỹ lưỡng từ cộng đồng.

Trên đây là một số ý kiến đóng góp để giúp Nghị định 109/2026/NĐ-CP có thể đi vào thực tiễn một cách hiệu quả và mang lại những tác động tích cực cho xã hội. Việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân luôn là ưu tiên hàng đầu trong quá trình xây dựng và thực thi pháp luật.