Bị bắt quả tang đang hút cần sa (cỏ) và lần đầu vi phạm có bị xử lý hình sự

Nếu một người bị bắt quả tang đang hút cần sa (cỏ) và lần đầu vi phạm, thì việc xử lý sẽ phụ thuộc vào hành vi cụ thể, không phải cứ hút là bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

1. Chỉ hút cần sa lần đầu (không tàng trữ, mua bán, tổ chức sử dụng)

• Thông thường không bị truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ vì hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
• Người vi phạm có thể bị:
  • Xét nghiệm chất ma túy;
  • Lập hồ sơ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy;
  • Áp dụng các biện pháp quản lý, cai nghiện nếu đủ điều kiện theo quy định.

2. Có 2 người cùng hút thì có bị nặng hơn không?

Không.

Nếu chỉ có 02 người cùng sử dụng ma túy, mỗi người tự sử dụng cho mình, không có hành vi:

• Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy;
• Lôi kéo người khác sử dụng;
• Mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy;

thì không vì có 2 người mà tự động bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mỗi người sẽ được xem xét độc lập đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.

3. Khi nào mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Việc hút cần sa có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nếu kèm theo các hành vi khác như:

• Tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017).
• Mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251).
• Vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250).
• Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 255).
• Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256).
• Lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 258).

Ví dụ:

• Một người mua cần sa rồi rủ bạn đến nhà cùng hút có thể bị xem xét về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
• Chủ nhà biết và chuẩn bị địa điểm để nhiều người sử dụng có thể bị xem xét về tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy.

4. Quy định ở điều nào của Bộ luật Hình sự?

Hiện nay, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) không có tội danh “sử dụng trái phép chất ma túy” như trước đây.

Các điều liên quan gồm:

• Điều 249: Tội tàng trữ trái phép chất ma túy.
• Điều 250: Tội vận chuyển trái phép chất ma túy.
• Điều 251: Tội mua bán trái phép chất ma túy.
• Điều 255: Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
• Điều 256: Tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy.
• Điều 258: Tội lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy.

Đối với hành vi chỉ sử dụng, pháp luật hiện hành chủ yếu điều chỉnh bằng Luật Phòng, chống ma túy và các quy định về quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, thay vì coi đây là một tội phạm độc lập.

Lưu ý: Từ năm 2026, pháp luật đã có những sửa đổi về xử lý người sử dụng trái phép chất ma túy. Theo Luật sửa đổi và các quy định mới, trong một số trường hợp tái sử dụng sau khi đã bị quản lý hoặc đang trong thời gian cai nghiện, quản lý sau cai theo luật định thì có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định mới.